Araçların çalıştırılmasında görev alan akü, dışarıdan bakıldığında sade bir parça gibi görünse de kendi içinde çeşitli bileşenlerden oluşur. Elektrik enerjisinin depolanması, marş motoruna gerekli gücün aktarılması ve bazı elektrikli donanımların beslenmesi akünün başlıca görevleri arasında yer alır. Bu parçanın yapısını bilmek, yaşanabilecek arızaların belirtilerini anlamayı da kolaylaştırır.
Akünün İç Yapısında Yer Alan Parçalar
Kurşun-asit akülerde pozitif ve negatif plakalar, elektrolit sıvısı, ayırıcılar, hücreler ve kutup başları bulunur. Plakalar arasındaki kimyasal tepkime elektrik enerjisinin oluşmasına katkı verir. Akünün dış gövdesi ise hücreleri ve diğer bileşenleri koruyan dayanıklı bir yapı oluşturur.
Teknolojiye göre akülerin iç tasarımında farklılıklar görülebilir. AGM ve EFB gibi türlerde elektrolitin tutulma biçimi ve plakaların yapısı klasik akülerden ayrılabilir. Bu nedenle Akünün içinde ne var konusu incelenirken yalnızca dış görünüşe bakmak yeterli değildir.
Boşalmış Akünün Araç Üzerindeki Etkileri
Akü enerjisini yeterli seviyede tutamadığında ilk belirtilerden biri marş motorunun yavaş dönmesidir. Kontak çevrildiğinde kısa bir tık sesi duyulması, gösterge ışıklarının zayıflaması veya aydınlatmanın yeterli güçte çalışmaması da görülebilir.
Özellikle aracın uzun süre beklemesi, açık kalan aydınlatmalar ya da elektrik tüketiminin devam etmesi akünün enerjisini azaltabilir. Akü bitince ne olur konusu bu noktada önem kazanırken, boşalmanın nedeninin de belirlenmesi gerekir. Aynı durum kısa aralıklarla tekrarlanıyorsa alternatör, bağlantılar veya araçtaki elektrik tüketimi ayrıca incelenebilir.
Akünün Kullanım Süresini Belirleyen Koşullar
Bir akünün çalışma süresi sabit değildir. Hava sıcaklığı, aracın ne sıklıkta çalıştırıldığı, kısa mesafe kullanımları, elektrik tüketimi ve şarj seviyesi bu süre üzerinde etkili olabilir. Marş sırasında belirgin güç kaybı yaşanması, akünün kapasitesinin azaldığına işaret edebilir.
Kutup başlarının temiz tutulması, bağlantıların sağlamlığının kontrol edilmesi ve alternatörün şarj değerinin ölçülmesi akünün çalışma durumunu takip etmeye yardımcı olur. Bu noktada Akü ömrü ne kadar konusu aracın şartlarıyla birlikte ele alınmalıdır.
Akü Bakımında Önemli Noktalar
Kutup başlarında oksitlenme kontrolü yapılabilir.
Marş sırasında oluşan güç kaybı göz ardı edilmemelidir.
Alternatörün şarj seviyesi ölçülebilir.
Uzun süre bekleyen araçlarda elektrik tüketimi takip edilebilir.
Akünün gövdesinde deformasyon veya sızıntı olup olmadığı incelenebilir.
Kısa Özet
Akü; plakalar, elektrolit, hücreler ve bağlantı parçalarından oluşan önemli bir elektrik bileşenidir. Boşalma halinde marş ve aydınlatma gibi alanlarda belirtiler görülebilir. Çalışma süresi ise araç şartları, sıcaklık, şarj durumu ve elektrik tüketimine göre değişir.
Sık Sorulanlar
Akünün İç Yapısı
Kurşun-asit akülerde plakalar, elektrolit ve ayırıcılar başlıca bileşenlerdir. Akü teknolojisine göre iç yapı değişebilir.
Akü Boşalmasının Belirtileri
Yavaş marş, zayıf aydınlatma ve kontak çevrildiğinde duyulan tık sesi yaygın belirtiler arasında bulunur.
Akünün Çalışma Süresi
Akünün ömrü araç kullanım şartlarına, sıcaklığa, şarj durumuna ve elektrik tüketimine bağlı olarak farklılık gösterebilir.